Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Πιερίας συμμετείχε στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2025, στο Συνεδριακό Κέντρο Κατερίνης (Άνω Αίθουσα), η Εταιρεία Πιερικών Μελετών “Εστία Πιερίδων Μουσών” Κατερίνης με θέμα: «Συζητώντας για τη διεπιστημονικότητα στις ανθρωπιστικές επιστήμες και στην εκπαίδευση».
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή φορέων της τοπικής κοινότητας και επιστημονικών εκπροσώπων της εκπαίδευσης. Κατά τη διάρκεια του θεματικού διαλόγου αναδείχθηκαν οι σύγχρονες προσεγγίσεις στη διεπιστημονικότητα, ο ρόλος των ανθρωπιστικών σπουδών στο σημερινό εκπαιδευτικό περιβάλλον και η ανάγκη συνεργασίας ανάμεσα σε επιστημονικά πεδία και εκπαιδευτικές πρακτικές.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία του Νικολάου Γραίκου, Δρ Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., ο οποίος έκανε μια περιεκτική αναδρομή στα τέσσερα Συνέδρια της «Εστίας Πιερίδων Μουσών Κατερίνης» για την Πιερία στα Βυζαντινά και στα Νεότερα Χρόνια καταδεικνύοντας τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε σε αυτά , που ήταν η προσέγγιση του θέματος ξέχωρα και μονομερώς από τον κάθε επιστημονικό κλάδο (Ιστορία, Εκκλησιαστική Ιστορία, Φιλολογία, Γλωσσολογία, Αρχιτεκτονική κ. α.). Στην ομιλία του επισήμανε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτής της μεθοδολογίας φωτίζοντας τόσο τη συνέχεια της έρευνας όσο και τις νέες προκλήσεις που θέτει η προετοιμασία του 5ου συνεδρίου που θα γίνει το Νοέμβριο του 2026. Στόχος των υπεύθυνων του συνεδρίου είναι να το οργανώσουν με διεπιστημονική προσέγγιση, εξετάζοντας τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τις δυσκολίες αυτής της νέας και πλέον αναγκαίας μεθοδολογίας.
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Ομότιμος Καθηγητής του ΑΠΘ Δημήτριος Κουτσογιάννης, ο οποίος ανέπτυξε έναν σύγχρονο και πολυσύνθετο προβληματισμό γύρω από την εκπαίδευση και τον τρόπο με τον οποίο η διεπιστημονικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κατανόησης του σημερινού κόσμου. Όπως τόνισε, είναι απαραίτητο να δούμε την ιστορία ως παρόν, γιατί η εποχή μας χαρακτηρίζεται από σύνθετα προβλήματα και ραγδαίες αλλαγές.
Αξιοποιώντας δύο παραδείγματα (έντυπο φύλλο εφημερίδας – εξέλιξής της σε ηλεκτρονική μορφή, έντυπα λεξικά – ηλεκτρονικές πλατφόρμες που φιλοξενούν και συνδέουν μεταξύ τους αυτά τα λεξικά – τεχνητή νοημοσύνη που επιλέγει αυτά που επιθυμεί από όλες αυτές τις πλατφόρμες), έθεσε και σχολίασε το ζήτημα του πώς το σχολείο και το πανεπιστήμιο αντιμετωπίζουν σήμερα τη διεπιστημονικότητα στις ανθρωπιστικές επιστήμες και στην εκπαιδευτική έρευνα- και αν το κάνουν αυτό. Κατέδειξε την αναγκαιότητα αυτού του τρόπου προσέγγισης της γνώσης στην εκπαίδευση («η γραφή και η ανάγνωση άλλωστε, είναι τεχνολογία», όπως είπε και ο ίδιος), καθώς και τις δυσκολίες που προκύπτουν στο πλαίσιο των ραγδαίων εξελίξεων σήμερα, που απαιτούν εκ βάθρων αλλαγές στα ισχύοντα εκπαιδευτικά μοντέλα. «Πρέπει να δούμε την πραγματικότητα, είπε, καθώς σήμερα είμαστε δημιουργοί, καταναλωτές και ταυτόχρονα τα ίδια τα προϊόντα».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στις νέες μορφές εγγράμματης συμπεριφοράς, σημειώνοντας ότι όλοι μας –εκπαιδευτικοί, μαθητές, πολίτες– είμαστε πλέον παραγωγοί και καταναλωτές γνώσης. Υπογράμμισε επίσης τη δυσαναλογία ανάμεσα στις κοινωνικές/τεχνολογικές εξελίξεις και τον προσανατολισμό της εκπαίδευσης, τονίζοντας ότι το σχολείο χρειάζεται να υιοθετήσει διεπιστημονικές προσεγγίσεις για να ανταποκριθεί ουσιαστικά στις προκλήσεις της εποχής. «Αν δεν κάνω κάτι, τροφοδοτώ το πρόβλημα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι χωρίς τέτοιες δεξιότητες δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε την πραγματικότητα γύρω μας.
Σε διάλογο με το κοινό, κάλεσε τους συμμετέχοντες να αναλογιστούν ποια ερωτήματα θέτουμε για να κατανοήσουμε τον κόσμο, επιμένοντας στη σημασία του διαλόγου: να ακούμε τον άλλον, να δίνουμε χώρο στον λόγο του και να αναγνωρίζουμε τη διαφορετική του εμπειρία. Ξεκαθάρισε πως η διεπιστημονικότητα δεν σημαίνει σφαιρική γνώση, αλλά πολυσύνθετο προβληματισμό, ικανότητα να βλέπουμε τα θέματα υπό πολλαπλές οπτικές.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σχέση συναισθήματος και θετικών επιστημών, στη σύνδεση κοινωνικής δικαιοσύνης και πολιτισμικού συμβολισμού, αλλά και στην αξία της απορίας ως αφετηρίας για κάθε ουσιαστική μαθησιακή διαδικασία. Τέλος, έθεσε ζητήματα σχετικά με τα εγγράμματα ρεπερτόρια και τον σεβασμό τους στο σχολικό περιβάλλον, καθώς και τη σημασία της θεωρίας της πολυτροπικότητας στη σύγχρονη εκπαιδευτική πρακτική.
Στη συνέχεια της εκδήλωσης, αφού δημιουργήθηκε η στρογγυλή τράπεζα, ο λόγος δόθηκε στους μαθητές σε μια συζήτηση με τον καθηγητή Δημήτρη Κουτσογιάννη και συντονιστή τον Νίκο Γραίκο, όπου τοποθετήθηκαν πάνω στο θέμα της διεπιστημονικότητας των ανθρωπιστικών σπουδών ιδιαίτερα στο σχολείο. Οι μαθητές/μαθήτριες Μάριος Μεσοχωρίτης (Θετικών Σπουδών), Νικολέτα Νάστου (Ανθρωπιστικών Σπουδών) και Γιώργος Στράγκας (Θετικών Σπουδών) από το ΓΕΛ Λιτοχώρου, και Μαρία Μπαλάτου (Ανθρωπιστικών Σπουδών), Νίκος Τούφας (Σπουδών Υγείας) από το 4ο ΓΕΛ Κατερίνης παρουσίασαν τις απόψεις τους για την αξία των ανθρωπιστικών επιστημών, την αναγκαιότητα να αντιμετωπίζονται διεπιστημονικά στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο, σχολιάζοντας παράλληλα σημεία της εισήγησης του κ. Κουτσογιάννη, που τους ενθάρρυνε με τον άμεσο και ζεστό λόγο του να εκφραστούν ελεύθερα, απαντώντας σε ερωτήματα που προέκυψαν από τις θέσεις τους και θέτοντας και οι ίδιοι/ίδιες ερωτήματα που προκάλεσε η πορεία της συζήτησης.
Τέλος, εκ μέρους του Συνδέσμου Φιλολόγων Πιερίας, η Πρόεδρος Ειρήνη Παξιμαδάκη πραγματοποίησε παρέμβαση–ομιλία (μπορείτε να τη διαβάσετε ολόκληρη εδώ), καταθέτοντας τις απόψεις της για την αντιμετώπιση (κυρίως απαξιωτική) των ανθρωπιστικών επιστημών σήμερα, αλλά και την αναγκαιότητά να αναδειχτεί η αξία τους στη σύγχρονη εποχή, καταλήγοντας σε προτάσεις διεπιστημονικής προσέγγισης αλλά και λειτουργίας τους στον χώρο της εκπαίδευσης. Ιδιαίτερα τόνισε την επιτακτική ανάγκη να βάλουμε ξανά στο επίκεντρο του σχολείου και της κοινωνίας τις ανθρωπιστικές σπουδές, αν θέλουμε να διαμορφώσουμε σκεπτόμενους και δημοκρατικούς πολίτες. Και αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αν ξανακερδίσουμε το ενδιαφέρον των μαθητών επαναπροσδιορίζοντας τον τρόπο διδασκαλίας των φιλολογικών μαθηhttps://sfpierias.com/2025/11/24/από-το-προσυνέδριο-για-την-διεπιστημο/μάτων ώστε να έχουν διεπιστημονικό προσανατολισμό. Ένας τέτοιος σχεδιασμός μπορεί να φέρει μια νέα προοπτική στο μέλλον των ανθρωπιστικών σπουδών με την αρωγή και το προσωπικό παράδειγμα των εκπαιδευτικών.
Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Πιερίας με την παρουσία του στο προσυνέδριο της «Εστίας Πιερίδων Μουσών Κατερίνης» για την Πιερία στα Βυζαντινά και στα Νεότερα Χρόνια, τη συμμετοχή του στη συζήτηση για την αναγκαιότητα της διεπιστημονικότητας στις ανθρωπιστικές επιστήμες και στην εκπαίδευση, αλλά και την ενθάρρυνση για ενεργή συμμετοχή των μαθητών σε αυτή, στηρίζει δράσεις που ενισχύουν τον εκπαιδευτικό και επιστημονικό διάλογο, αναδεικνύοντας τη σημασία των ανθρωπιστικών σπουδών στο σύγχρονο σχολείο και στην τοπική κοινωνία.
Γιώτα Καρατζίδου, φιλόλογος ΓΕΛ Λιτοχώρου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Φιλολόγων Πιερίας
Απάντηση